Âu Châu và Đấu Trường Hy Lạp

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo Ngày 150106

Hy Lạp Dọa Tự Thiêu Giữa Phiên Chợ Âu Sầu

* Tổng trưởng Tài chánh Đức kinh ngạc nhìn Tổng trưởng Tài chánh Hy Lạp tại Berlin *

Hôm Chủ Nhật 25 tháng trước, dân Hy Lạp dồn cho đảng cực tả Syriza 36,3% số phiếu, hôm sau thì Syriza quyết định liên hiệp với đảng cực hữu là Người Hy Lạp Độc Lập (Independent Greeks Party) để cùng 4,7% số phiếu của đảng này nắm được đa số cầm quyền. Lãnh tụ Syriza là Alexis Tsipras, 40 tuổi, lên làm Thủ tướng Hy Lạp. Ông bổ nhiệm Giáo sư Kinh tế Yanis Varoufakis làm Tổng trưởng Tài chánh. Tuần này, Varoufakis đi du thuyết các nước Âu Châu để thảo luận về kế hoạch cứu nguy kinh tế Hy Lạp.

Vì tương lai khối Euro và cả tổ chức Liên hiệp Âu châu tùy thuộc vào hồ sơ Hy Lạp, chúng ta nên nhìn vào đó một chút....

***

Sau năm năm lao đao vì khủng hoảng kinh tế và nhà nước lún sâu dưới một núi công trái, dân Hy Lạp hết tin hai đảng truyền thống. Thuộc cánh trung hữu là Tân Dân Chủ New Democracy và trung tả là đảng Xã hội PASOK (Pan-Hellenic Socialist Movement). Đảng Tân Dân Chủ còn được 27,8% chứ PASOK chỉ được 4,7% rất bèo nhèo. 

Syriza là tiếng Hy Lạp của "Liên hiệp Cực tả" (Coalition of the Radical Left), quy tụ gần hai chục nhóm hành động Mác-xít (khỏi mất công dịch, chắc độc giả cũng thấy đỏ lòm):  1) Active Citizens; 2) Anticapitalist Political Group; 3) Citizens’ Association of Riga; 4) Communist Organization of Greece (KOE); 5) Communist Platform of Syriza: 6) Greek Section of the International Marxist Tendency; 7) Democratic Social Movement (DIKKI); 8) Ecosocialists of Greece; 9) Internationalist Workers’ Left (DEA); 10) Movement for the United in Action Left (KEDA); 11) New Fighter; 12) Radical Left Group Roza; 13) Radicals; 14) Red; 15) Renewing Communist Ecological Left (AKOA); 16) Synaspismós; 17) Union of the Democratic Centre; 18) Unitary Movement, và một nắm cán bộ sách động thiên tả khác.

Khi đi bỏ phiếu, người dân thấy chủ trương của Syriza là hấp dẫn vì họ đòi xoá khoản công trái (nợ của nhà nước) và nhất là tăng lương công chức, nâng mức hưu liễm và cho tư nhân nào mắc nợ không đủ tiền trả thì được miễn, v.v... Thật ra, người dân bình thường ít chú ý đến khái niệm trừu tượng như hiện giá (net present value) của gánh quốc trái sẽ được giảm bao nhiêu, thuật ngữ trong nghề gọi là haircut, gọt tóc bọn có tóc là giới đầu tư chủ nợ. Người dân quan tâm đến lương, bổng, việc làm và những phúc lợi cụ thể của đời sống.

Bây giờ, chuyện đường mật của nhóm ô hợp đầy ảo giác ấy được trao cho một người thực hiện. Đó là Giáo sư Varoufakis. Cái tên làm ta liên tượng đến một Fakir, loại pháp sư có phép thần thông có thể đi trên đinh và đạp lên lửa!

***

Không là kẻ mơ ngủ với bích chương và khẩu hiệu, thật ra, Yanis Faroufakis được đào tạo về thống kê, kinh toán và kinh tế tại Hy Lạp và Anh quốc, từng giảng dạy tại các Đại học Hy Lạp, Úc, Mỹ (Phân khoa Lyndon B. Johnson về Chánh sách Công quyền của Đại học Texas University at Austin, một trường được thành lập từ năm 1883, vào một năm Mùi, khi Karl Marx tạ thế. Vui chi lạ!) Có quy chế song tịch, Hy Lạp và Áo, Varoufakis từng là cố vấn cho Thủ tướng Georgios A. Papandreou thuộc đảng PASOK trong những năm Hy Lạp chất nợ như núi, từ 2004 đến 2006. 

Đáng chú ý là trong lãnh vực kinh tế, Varoufakis chuyên về "thuật đấu trí", game theory. Nôm na là cách dự toán phản ứng của nhiều phe trong một trận đấu trí hay đấu lực. 

Vì vậy, khi tay Fakir này tự nhận là "libertarian-Marxist" ta có thể tin là chàng cũng đang chơi trò đấu trí cho truyền thông nhức đầu và đối phương ngơ ngẩn. Người libertarian theo chủ nghĩa tự do tuyệt đối cho công dân và đòi tiết giảm tối đa vai trò của nhà nước đến tối thiểu. Người Mác-xít thì ngược lại, nhà nước là công cụ của cách mạng nên phải kiểm soát tất cả! Phải là Pháp sư thì mới vẽ ra một hình tròn có bốn góc đối nghịch như vậy....

Bây giờ, từ tháp ngà của cõi hàn lâm bước xuống, Yanis Varoufakis lâm trận để thực hiện giấc mơ Mác xịt cho dân Hy Lạp.

***

Có ý thức về chiến lược, vì đây là một trận đấu trí, Varoufakis khoác áo du thuyết tới các thủ đô Âu Châu như London, Paris, Rome rồi mới đến Frankfurt nói chuyện với Ngân hàng Trung ương Âu châu ECB và sau cùng vào nhày Thứ Năm mùng năm là tới Berlin gặp vị tương nhiệm là Tổng trưởng Tài chánh Wolfgang Schaeuble của Cộng hoà Liên bang Đức.

Trong trận đấu trí, Pháp và Ý thông cảm với lập trường của Hy Lạp hơn các nước khác. Nhưng, Ngân hàng ECB và Chủ tịch Mario Draghi mới giữ vị trí quyết định về chuyện tha nợ hay không. Và tha nhiều hay ít thì tùy vào quốc gia phải chi trả nhiều nhất, tới 17%, là Đức.

Ở vòng ngoài, theo dõi trận đấu trí có Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Ái Nhĩ Lan (Ireland).

Họ tính điểm của Hy Lạp mà nghĩ đến chuyện ở nhà. Tây Ban Nha có đảng Podemos cũng theo trường phái cực tả Syriza. Hy Lạp mà đòi được giảm nợ thì Podemos sẽ thắng thế trong cuộc bầu cử dự trù vào cuối năm nay. Các chính quyền Ái Nhĩ Lan và Bồ Đào Nha thì lao đao vì chủ trương kinh tế khắc khổ của Âu Châu nên cũng e là nếu Hy Lạp thắng điểm thì họ sẽ bị cử tri trừng phạt vì bắt họ uống thuốc đắng quá lâu mà chưa lành bệnh kinh tế.

Ở vành ngoại biên, có Liên bang Nga của Putin đang cầm một nắm bạc vụn dụ Hy Lạp chơi trò phá bĩnh cho Liên Âu vất vả mà khỏi gây sức ép về chuyện Ukraine. Đảng cực hữu trong liên minh cầm quyền của Syriaza vốn coi Vladimir Putin là thần tượng và chủ nghĩa quốc gia Hy Lạp là trên hết!

Bên kia, Tổng thống Barack Obama cho thấy bộ mặt thật khi bênh vực lập trường của Syriza trong cuộc phỏng vấn được CNN phát hình vào Chủ Nhật vừa rồi. Người phỏng vấn chẳng là ai khác, bình luận gia Fareed Zakaria, một con vẹt của cánh tả và coi Obama là thần tượng!

Gác bỏ bên ngoài những kẻ ở xa mà nhìn vào "đấu trường", ta thấy ra hai cực chính yếu là Đức và Hy Lạp, với quy luật dễ hiểu là Hy Lạp đòi tối đa mà Đức chỉ cho tối thiểu. 

Nếu cho nhiều quá thì đảng CDU của Thủ tướng Angela Merkel bị cử tri phàn nàn, bị cánh hữu tấn công và có khi thất cử vì bắt dân gánh nợ quá nhiều cho Hy Lạp mà Chính quyền Syriza lại chẳng muốn cải thiện tình hình chi tiêu bên trong. Các giới chức tại Berlin đều nói đến lập trường đối đế của Đức: nếu Hy Lạp không chịu và muốn ra khỏi khối Euro thì cũng đành.

Từ góc sân bên này, Yanis Varoufakis đi vào trận với một lời nói thách. Không xóa nợ cho em thì... "Thiên địa đồng thọ" - đôi ta cùng chết! Hy Lạp mà ra khỏi khối Euro - kịch bản "Grexit" - thì đồng Euro sẽ là đồng sứt, nhiều xứ khác cũng túa chạy theo để tha hồ tiêu xài như ý. Họ sẽ chảy ra nước! Mà theo luật lệ hiện nay của Liên hiệp Âu châu, nếu Hy Lạp ra khỏi khối Euro thì cũng ra khỏi Liên Âu. Cả kiến trúc nguy nga do 28 quốc gia dựng lên từ bao năm nay sẽ rung chuyển, có khi đi vào tan rã!

Chúng ta lạnh lùng trở lại "thuật đấu trí" trong bi kịch Hy Lạp.

***

Ta có thể nghĩ đến hai phe mạnh (Đức) và yếu (Hy Lạp) và theo thông lệ thì mạnh dễ thắng yếu. Nhưng trận đấu trí này là cuộc thi đua tự sát. 

Sau khi Hy Lạp dọa già thì Đức đã trả lời: xin cứ tự nhiên. Trong cuộc phỏng vấn của BBC hôm Thứ Tư vừa qua, một kinh tế gia người Đức so sánh đòn dọa của Hy Lạp với hành vi của một người dọa nhảy lầu tự tử. Lối so sánh cho thấy vị học giả đó chưa hiểu ra quy mô của trận đấu:

Thật ra, Hy Lạp không rơi một mình vào khoảng trống mà ôm một bình xăng đòi tự thiêu giữa phiên chợ Âu châu!

Chúng ta cần lùi lại một chút và bịt tai để khỏi nghe nhiễu âm của tuyên truyền hay tranh luận thì mới hiểu ra cái lẽ hư thực về kinh tế và chính trị của trận đấu. 

Trong trận này, dân Đức quan tâm nhất đến việc đừng xoá nợ cho một thành viên đã lạm dụng cơ chế chung mà tiêu xài phung phí. Bên kia, dân Hy Lạp ít lo về gánh nợ ấy mà chỉ mong thoát khỏi khuôn khổ bức bí của chánh sách kinh tế khắc khổ. Xin viết lại cho rõ hơn quy củ của trận đấu: Dân Đức không cần biết đến chế độ hưu liễm hay trợ cấp của Hy Lạp mà chỉ cần giảm nợ tối thiểu. Dân Hy Lạp khỏi cần biết đến mức giảm nợ ấy là bao nhiêu mà chỉ mong có đời sống dễ thở hơn. 

Đấy là chuyện thực và nếu đôi bên đều coi đó là ưu tiên thì vẫn tìm ra giải pháp dung hòa. Là nhượng bộ về chuyện phụ mà đạt thỏa thuận về chuyện chính. Với Hy Lạp, chuyện phụ là biện pháp giảm nợ và chuyện chính là chấm dứt chính sách kiệm ước. Với Đức, chuyện phụ là cái ách kiệm ước của Hy Lạp và chuyện chính là hạn chế việc giảm nợ. Thời điểm quyết định về phép tiến thoái qua đàm phán sẽ là mùng một Tháng Ba tới đây.

Khốn nỗi, vì sự chủ quan duy ý chí tiêu biểu của tư tưởng cực tả, Varoufakis không nói thách về chuyện chính mà lại đưa chuyện phụ, giảm nợ, thành đòn sinh tử cho quốc gia và cả tập thể. Đấy là bi kịch tính đầy chất Hy Lạp. Trong một trận đấu mà phe yếu lại không sợ chết, hoặc tính ngược rủi ro như vậy, thì rất dễ là phe chiến thắng. Chiến thắng ảo của Hy Lạp sẽ là sự tiêu vong của khối Euro và kế tiếp là đà phân hóa rồi tan rã của Liên Âu.

Người ta kể rằng khi chạy qua London viết sách "Tư bản luận", Karl Marx gãi ghẻ sồn sột trong tiếng hậm hực: "Thế giới sẽ phải nhớ đến vết ghẻ của ta!" Ít ai ngờ là 132 năm sau khi Marx qua đời, vi trùng ghẻ của ông đã lan tới Hy Lạp. Và được một đám cộng sản điên thổi ra tứ phương! 

Tội cho Âu Châu....

Tương Lai Âu Châu Là Quá Khứ

Hùng Tâm - 150128

"Hồ Sơ Người Việt"

Ngân hàng Thụy Sĩ, ECB, Bầu cử Hy Lạp và Khủng bố  

* Thế giới Hồi giáo *

Đúng một tuần sau khi Tổng thống Barack Obama đọc Thông điệp Liên bang và ngợi ca sự phục hồi của kinh tế Hoa Kỳ, hôm Thứ Ba 27, thị trường cổ phiếu Mỹ bỗng rớt giá nặng. Các nhật báo đưa lý do lên tựa đề bản tin tài chánh: thị trường hoài nghi tình hình kinh tế! Thế là thế nào?

Nếu là tuần báo chuyên nghiệp thì người ta có thể mổ xẻ kỹ hơn nhiều sự thật sâu xa bên dưới các con số biểu kiến và nhất thời. Thí dụ như tỷ lệ thất nghiệp giảm nhưng lợi tức quá bẽ bàng của giới lao động hay thành phần trung lưu. Hoặc bất công xã hội tại Mỹ đang mở rộng vì giới tiết kiệm cò con bị móc túi với phân lời trái phiếu quá thấp. Nếu là nguyệt san, người ta có thể đào sâu hơn nhiều chuyển động cả kinh tế lẫn chính trị như vậy để không chụp lại một tấm hình mà trình bày một phim tài liệu. May ra thì người đọc có thể thấy được toàn cảnh.

Với tinh thần "làm phim", trên một cột báo hàng tuần, Hồ Sơ Người-Việt xin trở lại đề tài Âu Châu, rất hãn hữu khi vừa nhắc đến chuyện này vào tuần trước ("QE, ECB và Chủ nghĩa Quốc gia Âu châu - Khủng hoảng kinh tế có thể làm Liên Âu tan rã?").

Vì Sao Nói Về Âu Châu?

Lý do của chuyện đặc biệt này có thể kể ra rất nhiều, từ gần đến xa:

1)     Vì quyền lợi sinh tử của mình mà một xứ văn minh, giàu có và trung lập ở giữa tâm điểm Âu Châu là Thụy Sĩ đã lấy một quyết định tài chánh có tính cách thách thức và bất lợi cho cả khối Liên hiệp Âu châu gồm 28 nước vây quanh. Và làm Âu châu rúng động.

2)     Sau nhiều năm lần lữa vì thiếu thống nhất về chánh sách, Ngân hàng Trung ương Âu châu ECB đành lấy một quyết định tài chánh và chính trị là sẽ bơm ra hơn một ngàn tỷ Euro trong 18 tháng tới - và có khi còn bơm thêm, lâu hơn – để cứu nguy khối Euro của 19 nước.

3)     Ba ngày sau, cử tri của một quốc gia lâm nguy nặng nhất khối Euro là Hy Lạp đã bầu ra một chính quyền mới, với sứ mệnh phủ nhận giá trị của các kế hoạch cứu nguy từ sáu năm qua mà đòi thương thuyết lại, làm cả Âu Châu đều hốt hoảng.

4)     Trong khi đó, biên vực miền Đông của Âu Châu là Ukraine bỗng nháng lửa vì các cuộc giao tranh quanh thành phố Mariupol giữa quân đội của chính quyền hợp pháp tại Kyiv và các nhóm phiến quân ly khai người Nga do Liên bang Nga yểm trợ. Chữ Ukraine có nghĩa là "biên vực"!

5)      Giữa biến động kinh tế (Euro) và quân sự (Ukraine), lại có mối nguy sinh tử của nạn khủng bố từ nhiều hệ phái tôn giáo và lực lượng võ trang khác nhau. Họ cùng theo đuổi một mục tiêu là đánh gục Âu Châu từ bên trong để xây dựng một thế giới Hồi giáo.

Trước thời sự dồn dập như vậy trong có ba tuần, từ vụ Charlie Hebdo tại Paris hôm mùng bảy đến chuyện Hy Lạp tuần nay, báo chí chỉ có thể nháng lên từng bản tin cấp thời, theo hướng này hướng khác – thí dụ là bảo thủ như tờ The Times tại Anh, Figaro của Pháp, hay thiên tả như Guardian của Anh hoặc Le Monde tại Pháp - làm chúng ta khó thấy ra toàn cảnh.

Và sẽ lại bị bất ngờ nữa.

Toàn Cảnh Âu Châu Là Gì?

Tùy vị trí và giác độ, người Việt nhớ đến những tiếp xúc đầu tiên của nước Nam với Âu Châu là qua các thương nhân Hoà Lan hay giáo sĩ Bồ Đào Nha vào thế kỷ 16, trước khi Đà Nẵng bị quân Pháp nã đạn vào một năm Mùi 1859, rồi bị trôi vào ách thực dân. Những "tiếp xúc" ấy làm nước ta hoàn toàn thay đổi. Dân ta đấu tranh vì chủ quyền, dùng chữ "quốc ngữ", ước mơ cách mạng, rồi hy sinh vì dân chủ, v.v... - theo những quy ước hay phương pháp mình học được từ Âu Châu.

Ra khỏi bản tin của nhật trình và vượt khỏi tầm nhìn vào Châu Á, ta nhớ lại là từ khi Columbus người Âu khám phá "Tân Thế Giới" năm 1492 đến ngày Liên bang Xô viết tan rã cuối năm 1991, trong 500 năm thế giới đã sinh sống và còn chém giết vì những gì xảy ra tại Âu Châu. Nổi bật là trận Đại chiến 1914-1918, sau được gọi lại là Thế chiến I vì còn có Thế chiến II (1939-1945) cũng bắt nguồn từ Âu Châu. Nước ta đang lãnh di sản 1945 đó, sau những tư tưởng hồ đồ của một trí thức Âu châu là Karl Marx!

Nếu chịu khó, ta còn có thể biết thêm về Âu Châu như sau:

Âu Châu là vùng bán đảo và quần đảo ở phía Tây của đại lục địa Âu Á. Phía Bắc, sau các nước Bắc Âu là lên tới Bắc Cực. Phía Đông là một phần tư Âu hoá nhất của nước Nga. Giới hạn miền Nam là Địa Trung Hải. Bên trong Âu Châu lại có nhiều dị biệt và cách trở, nguyên do của cả ngàn năm xung đột để tiến tới sự hình thành của các quốc gia. Đó là về địa dư.

Theo tôn giáo và văn hóa Thiên Chúa Giáo, Âu Châu có hơn ngàn năm tiếp xúc, chinh chiến, hợp tác rồi khuất phục thế giới Hồi giáo.

Cánh tả Âu Châu, và Hoa Kỳ, thường mang mặc cảm mà cho là Âu Châu và Công giáo đã "gieo gió" khi gây hấn với Hồi giáo từ chuyện Thập Tự chinh rồi khuất phục thế giới Hồi giáo từ đầu Thế kỷ 20 khi Thế chiến I kết thúc. Vì vậy, ngày nay Âu Châu mới "gặt bão" là bị khủng bố Hồi giáo. Sự thật nó rắc rối hơn vậy: Âu Châu quả là có tội mà cũng có công với thế giới.

Nếu nhìn xa hơn cánh tả, và phải như vậy, thì ta nhớ là các sắc tộc theo Hồi giáo đã chiếm đóng một khu vực rộng lớn ở miền Nam Âu Châu từ Thế kỷ 8. Năm 732, nếu Charles Martel, ông nội của Charlemagne, không chặn làn sóng Hồi giáo từ nặng Pyrénées đổ xuống vùng đất sau này là nước Pháp thì có khi... dân Paris ngày nay đã theo đạo Hồi.

Sự thật thì Hồi giáo từng chinh phục một lãnh thổ rộng lớn, từ Maroc xuống Tây Phi, từ Bắc Phi qua Đông Phi, từ Trung Đông đến Trung Á, Nam Á và cả Đông Nam Á (Chiêm Thành ngày xưa, hay các quốc gia hiện đại hơn như, Nam Dương, Mã Lai Á, Phi Luật Tân, v.v....) Chính thế giới Hồi giáo ấy đã đóng chốt Âu Châu vào năm 1453, khi Constantinople của Thiên Chúa Giáo rơi vào tay Đế quốc Ottoman theo Hồi giáo. Và gây phản ứng dội ngược là phong trào Phục Hưng Renaissance. Từ đó mới có cách mạng văn hóa, tôn giáo rồi chính trị bên trong Âu Châu.

Phản ứng kia còn "toàn cầu" hơn vậy. Bị Hồi giáo phong toả và không thể Đông tiến quá Địa Trung Hải để tới Ấn Độ hay Trung Hoa nên Âu Châu phải tìm ngả khác.

Trước tiên, hai nước Công giáo trong bán đảo Iberia (từng bị Hồi giáo chinh phục) và tiếp cận với thế giới Hồi giáo ở ngay Bắc Phi, là Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, bèn dong buồm thám hiểm. Cả hai đều thực tin là có Thiên Chúa độ trì trong nỗ lực lớn lao và mới mẻ này.

Bồ Đào Nha men theo Phi Châu, vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực Nam Châu Phi mà tìm đến Ấn Độ Dương, xuống gần tới Úc và lên tới... Đài Loan. Mỗi chuyến hải hành là một cải tiến kỹ thuật hàng hải. Chữ quốc ngữ của ta mang nhiều ký hiệu Bồ Đào Nha cũng vì lẽ đó.

Khó cạnh tranh với Bồ Đào Nha đã ra khơi từ trước, Tây Ban Nha yểm trợ Columbus đi tìm Ấn Độ bằng hướng Tây, khám phá ra Mỹ Châu nên gọi lầm dân bản địa là Indians. Từ đó, thiên hạ mới có chữ "Mỹ châu La tinh". Chuyện ấy, sau này trở thành lịch sử.

Vì thế, "toàn cảnh" từ 500 năm trước cho thấy một tương quan khác giữa Âu Châu theo Thiên Chúa giáo với Thế giới Hồi giáo. Cái khác là ngày nay, dân Âu Châu mất dần đức tin tôn giáo nên ngẩn ngơ về tinh thần tín ngưỡng đến độ cuồng tín và hiếu sát của các nhóm Hồi giáo cực đoan.

Đây là lúc ta trở về "Nội cảnh" của Âu Châu.

Nội Cảnh Âu Châu Là Gì?

Địa dư Âu Châu có hai đặc tính đầy mâu thuẫn là trống trải với bên ngoài và hiểm trở ở bên trong.

Trống trải như nước Đức vì không có sông ngòi hay núi rừng bảo vệ trước sức ép từ miền Tây của Pháp hay từ miền Đông của Nga. Trống trải như khi nhìn ra Địa Trung Hải, một cái ao nhỏ của thế giới "toàn cầu hóa". Hãy tưởng tượng là nếu thuyền nhân của ta mà chỉ phải vượt Địa Trung Hải để tìm tự do thì có lẽ đã làm Âu Châu đổi khác! Chuyện ấy làm ta suy nghĩ lại về vấn đề di dân và an ninh Âu Châu.

Hiểm trở bên trong là vì núi non hay sông ngòi chia cắt địa dư Âu Châu thành từng khu vực biệt lập chứ không "núi liền núi sông liền sông" như Hoa Kỳ. Sự biệt lập tự nhiên của hình thể khiến từng sắc dân có thể bảo tồn căn cước hay bản sắc riêng và sự hình thành của "quốc gia" đòi hỏi sự hội nhập của nhiều cái "riêng" thành cái "chung". Trong thực tế của người dân bình thường, chữ hội nhập ấy cũng có nghĩa là chiến tranh và những đổi thay ranh giới, vài chục năm lại có một lần. Khi chủ nghĩa quốc gia càng là chân lý phổ cập thì chiến tranh càng hung bạo.

Các trận chiến thời Napoléon từ cuối Thế kỷ 18 qua đầu Thế kỷ 19 là điển hình nóng bỏng nhất. Đại đế Napoléon là bậc anh hùng làm nên nước Pháp hiện đại nhưng cũng khiến Âu Châu và Pháp cùng xuất huyết. Dân Tây có thể nghĩ đến ông như một Charlemagne, dân Nga coi ông ta là Hitler, dân Đức hay Đông Âu thì nghĩ đến Staline!

Sau cả ngàn năm chinh phạt vì đủ loại lý do hay chính nghĩa bên trong Âu Châu như vậy, cao điểm của sự hội nhập hay thống nhất là sự hình thành của "quốc gia" Đức: ba lần tấn công nước Pháp vào các năm 1870, 1914 hay 1939. Hai lần cuối là hai trận Thế chiến tàn khốc nhất của thế kỷ 20. Cái giá mà Âu Châu phải trả mỗi lần đó là chừng 100 triệu người chết.

Vì vậy mà nước Đức mới bị cưa đôi và chỉ thống nhất với sự tan rã của một Đế quốc Âu châu là Liên bang Xô viết, khi Âu Châu đã đi vào tàn tạ.

Người dân Âu Châu không thể không thấy ra những phũ phàng lịch sử như vậy, cho nên từ 70 năm nay (1945) hay từ khi Liên Xô sụp đổ (1991) đã cố xây dựng một quy ước sống chung cho hoà bình và thịnh vượng. Hoà bình là Liên hiệp Âu châu, và Thịnh vượng là Khối Euro.

Quy ước đó đang chậm rãi phá sản trước mắt chúng ta.

Gần gũi và được tường thuật hàng ngày là sự thịnh vượng ấy bị đe dọa với vụ khủng hoảng Euro - và phản ứng dễ hiểu mà đáng sợ là sự hồi sinh của chủ nghĩa quốc gia dân tộc. Tương lai có khi là quá khứ của nạn ngăn sông cấm chợ với tầm vông dáo mác?

Chẳng vì vậy mà các nước Âu Châu sẽ giao chiến với nhau. Liên Âu không có lực lượng công an thuế vụ vào Quốc hội hay bộ Tài chánh Hy Lạp kiểm soát việc chi tiêu của xứ này. Vả lại, hòa bình là ước mơ chung.

Nhưng hòa bình bị đe dọa khi Liên bang Nga đã tấn công Ukraine, uy hiếp ba nước Cộng hoà Âu châu trên vùng biển Baltic và đóng chốt tại vùng biển Caspian. Hòa bình càng bị đe dọa với làn sóng Hồi giáo đã thẩm thấu vào xã hội Âu Châu, như những tế bào ung thư đến hồi phá tác....

Trong khi đó, Âu Châu lại hết muốn đẻ con, dân số cứ lão hóa dần. Và co cụm dần.

_____________________________

Kết luận ở đây là gì?

Nếu chỉ nghĩ đến quyền lợi ngắn hạn và có khả năng tài chánh thì nên... đầu tư theo hướng suy sụp của đồng Euro.

Nếu nhìn xa hơn vậy thì nên sớm đi... du lịch Âu Châu. Sau này, các đền đài hay miếu mạo gì ở nơi đó cũng sẽ đổi dạng.