Trung Quốc Ngửi Năm Mùi

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo 150115

Món Thịt Dê Tần Thuốc Bắc Có Vị Chua Ngọt

 * Cũng sang trọng hùng dũng vậy chớ bộ! *

Bước vào năm Mùi, lãnh đạo Bắc Kinh thấy mình gặp may. Hãy điểm lại những cái may tính từ đầu năm dương lịch 2015, như ban Bí thư hay Quốc vụ viện có thể báo cáo lên trên. Rồi chúng ta mới trừ bì gia giảm, là cách đếm của bài này...

Thứ nhất, giá dầu sụt hơn phân nửa từ sáu tháng qua là điều có lợi cho một xứ mua dầu như Trung Quốc. Đó là một điều may. Nhưng biểu kiến.

Trong Tháng 12, số dầu Trung Quốc nhập cảng được Quan thuế báo cáo là trung bình 7,19 triệu thùng một ngày. So với số nhập của Mỹ trong cùng kỳ là 7,54 triệu thùng thì chỉ còn dấu phẩy là ta chiếm giải Trạng nguyên ngốn dầu. Nhưng cái khác là tay Bảng nhỡn đứng hạng nhì là Hoa Kỳ lại tăng sản lượng nhờ thuật gạn dầu từ đá phiến (fracking), rẻ ra cũng gần triệu thùng một ngày và là một trong nhiều nguyên do khiến dầu thô sụt giá. Trung Quốc chưa có khả năng đó.

Hãy đếm lại đi. Mỹ phải nhập dầu chừng 40% của số tiêu thụ và sẽ nhập ít hơn nhờ hiệu năng sản xuất và sử dụng cao hơn. Cho nên dù hóa đơn mua dầu của Bắc Kinh có bớt một phần thì vẫn là một hóa đơn quá nặng vì Trung Quốc phải nhập 60% mới đủ đốt.

Nhất là khi bá tánh học được thơ Tú Xương nên "xu hào rủng rỉnh, tớ ngồi xe" như Mán. Mà phải là xe hơi bốn bánh biết phả khói cơ! Đó là nhìn về xa. Ngay trước mắt, nếu đà tăng trưởng giảm sút có thể hạ số dầu nhập cảng trong vài năm tới, thì việc đô thị hóa xứ sở cho ra người văn minh cũng sẽ lại hút dầu. Chuyện tốt xấu lẫn lộn vì giảm đà tăng trưởng thì cũng có vấn đề và đô thị hóa lại gây bài toán khác vì số cầu về dầu vẫn sẽ tăng!

Huống hồ, là tay chơi mới nổi trên cầu ba cẳng của dầu khí, Trung Quốc thổi lên ba đại gia năng lượng là các tập đoàn quốc doanh PetroChina, CNOOC và Sinopec, để ra dáng doanh nghiệp quốc tế có thể tranh đua với đời. Như các tổ hợp Âu Mỹ đang chới với vì giá dầu sút giảm, ba đại gia này cũng lên giọng oán than, thu vào không đủ mà có khi còn lỗ đồng chí ơi!

Nói vắn tắt thì hơn bù kém, chưa hẳn là tin vui.

***

Chuyện thứ hai là Paris bị khủng bố.

Trong mươi ngày qua, cả thế giới loan tin và bình luận gần như hàng giờ về biến cố ấy. Nhờ thế, ít ai ngó ngàng gì đến việc Bắc Kinh tăng cường kiểm soát thông tin báo chí và đàn áp dân thiểu số. Cũng tốt thôi.

Ban Bí thư còn trình lên một báo cáo về sự kiện này.

Xưa nay, từ ngàn năm qua, hai nền văn minh Thiên chúa giáo và Hồi giáo, vốn cùng một gốc, lại thường xung đột. Khi thì Thiên chúa giáo giương cờ Thập tự chinh từ Âu châu vượt Địa trung hải tấn công Hồi giáo tại Trung Đông, khi thì Hồi giáo tràn vào bán đảo Iberia (xứ Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha thời nay) và chinh phục cả một khu vực Đông Nam của Âu châu.

Thế rồi Âu châu tiến hành cách mạng tôn giáo và giải trừ dần ảnh hưởng quá lớn của cả Công giáo lẫn Tin lành trong chính trị, để tiến tới chế độ dân chủ thế quyền. Trong khi đó, xu hướng thần quyền vẫn mạnh trong thế giới Hồi giáo lại biến chất thành phong trào "Thánh Chiến" để khuynh đảo xã hội Âu châu và tấn công vào cốt lõi dân chủ nhất Tây phương là Hoa Kỳ.

Trận chiến chính trị lồng trong khía cạnh tôn giáo sẽ còn kéo dài khiến cả Tây phương dân chủ lẫn Hồi giáo đều hao tổn sức lực trong thập niên tới.

Luận như vậy, Ban Bí thư bèn kết cho các Ủy viên Bộ Chính trị: đảng ta vạn tuế!

Chúng ta vẫn duy trì tôn giáo là Chủ nghĩa Cộng sản với nhiều tín lý khắt khe không kém gì bọn Hồi giáo cực đoan nhất, lại tráng lên hệ thống chính trị này một lớp men thế quyền và dân chủ! Thành ra, ta thắng lớn trên cả hai vế thần và thế, trong khi chúng nó cứ ra sức giết nhau.

Ban Bí thư tránh không nói đến một chuyện nhạy cảm: Hồi giáo mắc bệnh Trung Hoa! Đó là có mặc cảm tự tôn về giá trị văn hóa siêu tuyệt của mình mà mang mặc cảm tự ti về khả năng kinh tế và kỹ thuật thấp ngang tầm cỏ. Khi hai mặc cảm ấy lại hòa làm một thì họ lấy nhiều rủi ro chết người.

Và người Hồi tại miền Tây Nam Trung Quốc đang lấy rủi ro đó làm nước Tầu của ta có loạn!

Đám rợ Đông Hồi và tộc Duy Ngô Nhĩ áp dụng phương pháp khủng bố để đòi độc lập tại Tân Cương và còn mở cửa giao lưu với lực lượng al Qaeda tại Trung Á và Trung Đông. Chúng vào tận Bắc Kinh với nhiều tấn thuốc nổ và hươi dao rừng chém cả chục người trong nhà ga Côn Minh của Vân Nam! May là đảng ta kiểm soát thông tin chặt chẽ nên những biến cố ấy không gây xúc động bằng vụ Charlie Hebdo tại Paris.

Dù sao, khủng bố Hồi giáo vẫn là tế bào ung thư mai phục trong một khu vực rộng gần bằng phân nửa diện tích xứ sở, từ Tân Cương qua Tứ Xuyên vào tới Vân Nam, Lưỡng Quảng. Và tin tức đấu tranh tôn giáo dồn dập từ Tây phương sẽ là nguồn cổ võ cho Thánh Chiến tại Trung Quốc.

Chưa kể là Giáo phái Pháp luân công lại chẳng ngồi im. Khát vọng tâm linh là điều có thật, Hồi giáo càng cực đoan quá khích thì dân đen sẽ tìm đến Pháp luân công có vẻ ôn hòa và tiến bộ hơn. Chưa êm! 

Bộ Chính trị suy ngẫm như vậy và nhớ tới Giáo phái Thái bình Thiên quốc năm xưa. Nó góp phần làm nhà Đại Thanh kiệt sức và sụp đổ!

***

Chuyện thứ ba mà người ai cũng biết là Bắc Kinh đang đối mặt với nhiều bài toán kinh tế, xã hội và chính trị nan giải bên trong. Sau nhiều năm xì xụp ngợi ca phép lạ kinh tế Trung Quốc, thế giới ngày nay thi đua nói về những khó khăn đó. Nhưng nhờ vậy mà Bắc Kinh có thể dụng kế "Minh tu sạn đạo (để) Ám độ Trần Thương"! Ban Bí thư trình lên như vậy.

"Minh tu sạn đạo" là cho thiên hạ biết rằng đảng ta đang ra sức cải cách kinh tế như Hàn Tín công khai tu sửa con đường xuyên đèo vào Tây Thục bằng ván gỗ. Nhưng "Ám độ Trần Thương" là kín đáo tập kích thành Trần Thương của Hạng Võ. Kế hoạch Trần Thương ngày nay là khai triển các dự án xây dựng hạ tầng qua Trung Á vào tới Afghanistan và Pakistan và mở rộng mọi ngả tiếp vận vào Đông Nam Á, qua Miến Điện tới Ấn Độ dương. Nỗ lực vĩ đại ấy sẽ phát triển "Con đường Tơ lụa" xa xưa qua đại lục Âu-Á và qua vùng biển Đông Nam Á xuống tới Nam Dương và Úc châu.

Nhưng thế giới đã đổi thay nên đảng ta khó chơi lén như thời Tần Hán. Vả, nếu muốn ám độ thiên hạ ở bốn phương thì còn phải có quân và có đạn. Làm sao gia tăng nỗ lực quân sự, nhất là Hải quân, Không quân và Đệ nhị Pháo binh (lực lượng hỏa tiễn), mà không làm Ấn Độ hay Úc giật mình? Và có chắc đâu là Hoa Kỳ vẫn còn quay lưng lại Đông Á sau khi chú bé Obama lui về viết sách?

Đã thế, cái lưỡi bò chín khúc đang nuốt các lân bang bên dưới lại liếm vào gót chân Thiên hoàng Nhật Bản, cho nên dân Nhật khó quên được "Tâm sự năm Mùi", là trận hải chiến với nhà Thanh vào một năm Giáp Ngọ, kết thúc vào năm Ất Mùi 1895 khiến triều Đại Thanh sụp đổ! Đừng thách đố một Samurai đang lầm lỳ khoanh tay!

Đảng ta chỉ cầu năm nay Thủ tướng Shinzo Abe ác ôn thất bại trong kế hoạch cải cách kinh tế nên sẽ không thể xoay ra mặt trận an ninh.... Mà có chắc không?

Nhật đã trôi vào trầm luân kinh tế từ 25 năm nay rồi. Các chính quyền trùng điệp theo nhau như đèn kéo quân mà xứ sở không bị khủng hoảng chính trị. Tại sao vậy? Người dân tự xưng con cháu Thái dương Thần nữ và tôn Nhật hoàng như thần nhân của tôn giáo. Nhưng họ có chế độ thế quyền dân chủ, đồng lòng chấp nhận kham khổ và còn cho chính quyền vay tiền để vượt khó. Là quốc gia hải đảo, họ không có đất 1ùi - và khi họ đứng dậy bảo vệ tổ quốc thì đất bằng sẽ lại nổi sóng!

Đâm ra hai cường quốc Đông Á đều có chung một vấn đề: khẩn trương cải cách ở bên trong để kịp xoay ra bên ngoài. Bộ Chính trị phân vân do dự trong trò cá cược đầu năm ấy. Và cũng xây dựng tinh thần toàn dân nhất trí bằng chiến dịch diệt trừ tham nhũng. Khốn nỗi, theo định nghĩa thì tham nhũng là thuộc tính của độc tài và nhờ đảng thì chỉ nó xuất hiện trong khu vực nhà nước.

Cho nên, chuyện năm Mùi của Bắc Kinh không hẳn là điềm cát tường nhờ dầu thô sụt giá hay Âu Châu có loạn. Mà có khi là tiền cát hậu hung!

Món thịt dê tần thuốc Bắc năm nay coi bộ khó nhá.

Turkey và Món Gà Nhồi Bom

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo Ngày 141017

Chiến lược thổ tả của xứ Thổ Nhĩ Kỳ

Vị trí Turkey giữa bốn hướng Đông Nam Tây Bắc

 

Sau nhiều tuần xôn xao về thành phố Kobani tại vùng biên giới giữa Syria với xứ Turkey (Thổ Nhĩ Kỳ), truyền thông Tây phương bỗng tắt máy rọi đèn qua hướng khác.

Phải chăng người ta hết quan tâm đến số phận của dân Kurd bị tổ chức khủng bố ISIL (Nhà nước Hồi giáo) nã đạn vào lưng mà chạy túa lên phía Bắc thì bị lính Thổ chặn cửa và thậm chí sát hại?

Lý do khiến Kobani trở thành đề tài thời sự là vì các thông tín viên có thể chụp hình khói lửa từ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và họ gây ra ấn tượng về đà thắng thế của quân ISIL trong lãnh thổ Syria trước sự dửng dưng của xứ Thổ. Sự thật thì giao tranh vẫn tiếp diễn dữ dội ở nhiều nơi tại Iraq và bên trong Syria như vùng Tây Nam gần xứ Lebanon hay chung quanh thủ đô Damascus, Chỉ vì chẳng có truyền thông tường thuật thì người ta coi như chuyện không có.

Bây giờ, có lúc Kobani như biến khỏi bản đồ, dù vẫn còn nghi ngút khói với phân nửa đã vào tay quân khủng bố, là điều khiến Ngoại trưởng John Kerry của Hoa Kỳ than là "bi thảm!".

Đấy là cơ hội chúng ta trở về lập trường của xứ Thổ, dưới quyền lãnh đạo của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan. Và nói chuyện Thổ để trở về chuyện Mỹ.

***

Với biệt tài nói nhảm, hai tuần trước, Phó Tổng thống Joe Biden đã kết án lãnh đạo nhiều nước Hồi giáo, kể cả và nhất là Thổ Nhĩ Kỳ, vể tội gián tiếp yểm trợ quân khủng bố ISIL. Hoặc ít nhất là không sốt sắng hợp tác với Hoa Kỳ để truy lùng và tiêu diệt ISIL.

Sau khi phát biểu và bị đồng minh phản đối thì Joe Biden lần lượt điều chỉnh tác xạ với lời xin lỗi.

Thật ra, ít ai muốn tham gia chiến lược diệt trừ ISIL của Tổng thống Barack Obama, được đề ra cả tháng rồi mới dán nhãn là "Operation Inherent Resolve" – Chiến dịch Quyết tâm Nội tại – với một định đề tiên quyết của Obama là không thả lính nhập trận, "no boots on the ground".

Dưới sự lãnh đạo như vậy của Hoa Kỳ, mỗi quốc gia lại đánh giá mối nguy hay nguồn lợi một khác. Trường hợp nổi bật nhất chính là xứ Thổ, có tên được Âu hóa là Turkey, như con gà Tây.

Thổ Nhĩ Kỳ là mảnh vụn còn lại – và lớn nhất – của Đế quốc Hồi giáo Ottoman, một đế quốc hiện hữu từ năm 1299, rồi bị hai cường quốc Âu Châu là Anh Pháp đánh bại và xé xụn cách nay 95 năm.

Nằm giữa các khu vực hay cường quốc như Trung Đông, Âu Châu, Nga cùng các nước Tây phương, xứ Thổ này quả thật là không giống ai.

Dù theo Hồi giáo, dân Thổ không thuộc sắc tộc Ba Tư (của Iran) hay Á Rập (như Jordan, Iraq, Saudi Arabia), lại rất ngại sắc tộc Kurd sống trong lãnh thổ và tản mác tại các xứ lân bang như Syria, Iraq. Dù là thành viên của Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO, với quân số cao nhất sau Hoa Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ chẳng được coi là một nước Âu Châu, lại còn bị cự tuyệt khi xin gia nhập Liên hiệp Âu châu. Dù là cường quốc cấp vùng đã theo đuổi đường lối canh tân từ thời quốc phụ Mustapha Kemal Attaturk, Thổ Nhĩ Kỳ không thể Âu hóa, lại còn bị Đế quốc Nga rồi Liên bang Xô viết chặn đường bành trướng vào khu vực Caucasus nằm giữa Hắc hải và biển Caspian.

Khi đó, bản sắc hay căn cước của dân Thổ là gì?

Recep Tayyip Erdogan đề ra chủ trương phát huy sức mạnh của một quốc gia Hồi giáo thuộc hệ phái Sunni, và đàng Công lý và Phát triển của ông được đa số ủng hộ nên ông làm Thủ tướng từ năm 2002. Sau ba lần thắng cử liên tiếp (2002, 2007 và 2011), ông đang giữ vị trí Tổng thống và tiếp tục chủ trương củng cố sức mạnh cho một Quốc gia Hồi giáo.

Chủ trương xây dựng một Quốc gia Hồi giáo – State of Islam – của Erdogan thật ra có họ với tinh thần của lãnh tụ ISIL là Abu Bakr al-Baghdadi. Nếu có khác biệt thì chỉ về phương pháp ít cực đoan sắt máu hơn. Đây là lý do chính khiến lãnh tụ Erdogan của xứ Thổ không muốn tấn công tổ chức ISIL, mà cũng chẳng yểm trợ hay hợp tác với al-Baghdadi như nhiều giới chức Hoa Kỳ tố cáo (Joe Biden). hoặc lo ngại.

Chiến lược Thổ của Erdogan còn tinh vi hơn vậy.

Thổ Nhĩ Kỳ đang tìm cách trục lợi nhờ sức bành trướng của lực lượng ISIL. Tổ chức khủng bố này làm suy yếu chế độ Bashar al Assad tại Syria và thu hẹp ảnh hưởng của các Giáo chủ Iran tại khu vực trải rộng ở miền Nam, từ Lebanon (nhờ lực lượng khủng bố Hezbollah) qua Syria (nhờ al Assad) tới Iraq (nhờ thế lực của hệ phái Shia).

Vì vậy, Erdogan mới có lập trường cổ quái là nếu muốn tấn công tổ chức ISIL thì phải lật đổ chế độ al Assad tại Damascus, là điều mà Chính quyền Obama đã dự tính khi vạch ra "lằn ranh đỏ" rồi lại xoá. Chẳng những vậy, Erdogan còn đề nghị là sau khi thanh toán xong chế độ al Assad tại Syria và để chặn đường tổ chức ISIL cực đoan quá khích thì các nước Tây phương nên học gương... Thổ Nhĩ Kỳ là xây dựng một chính quyền dân chủ theo Hồi giáo.

Diễn giải cho rõ hơn: Thổ Nhĩ Kỳ đang đòi hỏi điều đã bị Âu Châu cự tuyệt từ 95 năm trước, là mở rộng ảnh hưởng đến tận Syria, xưa kia là một tỉnh của Đế quốc Ottoman.

Nhân chuyện Iraq (mà Erdogan từ chối tham gia từ năm 2003), rồi Syria từ ba năm qua cho đến ISIL ngày nay, xứ Thổ ôm giấc mơ lãnh đạo dân Hồi giáo thuộc hệ phái Sunni ngay giữa khu vực Trung Đông, là thế lực đối trọng với hệ phái Salafist do Saudi Arabia yểm trợ, và ngăn cản sự bành trướng của hệ phái Shia theo Iran.

Bên trong khu vực này, Erdogan có thể hợp tác với lực lượng võ trang Peshmerga rất thiện chiến của dân Kurd tại Iraq để giới hạn ảnh hưởng của phe Shia tại Baghdad, Nhưng lại muốn mượn bàn tay sắt của ISIL diệt trừ ảnh hưởng của dân Kurd tại Syria. Lính Thổ không nhảy vào Kobani cứu dân Kurd vì cộng đồng Kurd vẫn có thiện cảm với đảng PKK, đảng Công nhân Kurdistan, là đảng muốn ly khai đã từng tấn công Chính quyền Thổ tại Ankara từ nhiều thập niên rồi.

***

Dù chỉ khái quát duyệt lại những tính toán đầy hiểm nguy của Thổ Nhĩ Kỳ, ta cũng thấy lịch sử soi ngược lên năm 1919 và địa dư trải rộng lên khu vực rộng lớn của nhiều sắc tộc và hệ phái Hồi giáo. Mấy chi tiết ấy mới khiến người ta lờ mờ đoán ra số phận của Kobani và của dân Kurd và thấy rõ hơn những giới hạn của chiến lược Obama.

Lãnh đạo Ankara không sợ lực lượng ISIL sẽ tràn vào lãnh thổ của mình nhưng e ngại dân Kurd. Erdogan sẵn sàng gây mâu thuẫn với Hoa Kỳ và còn canh chừng chánh sách hòa giải của Obama với xứ Iran trong khi Obama chẳng có quyết tâm giải quyết hồ sơ ISIL. Mà trong khu vực nhiễu nhương ấy, Thổ Nhĩ Kỳ không là đồng minh duy nhất của Mỹ đã nhìn qua hướng khác, với rất nhiều rủi ro cho dân Hồi giáo.

Chiến lược nào mới thật sự là thổ tả?

Chiến Tranh Không Cân Xứng Tại Gaza

Hùng Tâm - Ngày 140717
"Hồ Sơ Người-Việt"

Thực tế quân sự trong việc kháng cự của Israel 

 * Vòm Sắt Iron Dome từ một khu dân cư của Israel *

Nếu theo dõi tin tức về cuộc giao tranh trên Dải Gaza giữa Israel và lực lượng Hamas cùng các nhóm dân quân Hồi giáo quá khích, chúng ta thường thấy hình ảnh của hỏa tiễn Do Thái bắn vào các khu dân cư tại Gaza. Hệ thống phòng không do Israel sản xuất và đặt tên là Vòm Sắt (Iron Dome) đã thành công vượt bậc về quân sự. Mà gây thiệt hại về ngoại giao và chính trị.

Hãy nói về bối cảnh đã.

Mạng lưới phòng không Israel là loại "ám khí chặn ám khí", gồm các hỏa tiễn di động được thiết trí và liên tục cải tiến từ năm 2011 để bắn hạ hỏa tiễn và đầu đạn đại bác của Hamas. Sau một tuần giao tranh, Hamas đã pháo kích và phóng một ngàn 200 (1.200) hỏa tiễn vào các thành phố Israel. Trong số này có cả hai loại tối tân nhất là Fajr5 và Khaibar-1 với tầm xa là 70 và 160 cây số, tức phủ lên 80% diện tích của quốc gia Israel. Nhưng kết quả là võ khí Hamas bị nổ giữa trời, chỉ khiến một người Do Thái tử thương mà chẳng thấy ai chụp ảnh. 

Ngược lại, Quân lực Do Thái (lực lượng phòng vệ Israel, IDF) bắn vào một ngàn 500 địa điểm xuất phát hay cất giấu hỏa tiễn của Hamas, kể cả đền đài hay chung cư của dân Palestine trên Dải Gaza, làm 170 người thiệt mạng. Vì vậy, Israel bị truyền thông Á Rập hay thiên tả của Tây phương kết án là quá khích.

Người ta cho rằng đây là một cuộc chiến tranh không cân xứng giữa chính quyền Israel có quân đội của một quốc gia tám triệu dân Do Thái, với một lực lượng võ trang của hai triệu người Á Rập trên Dải Gaza chật hẹp chỉ có 360 cây số vuông. Cho nên dù lực lượng Hamas có khai chiến và bắn hỏa tiễn vào dân Do Thái thì Chính quyền tại Tel Aviv vẫn phải tự chế.

Từ bối cảnh đó, "Hồ Sơ Người-Việt" tìm hiểu thêm về sự "bất cân xứng" để độc giả có cơ sở thẩm định cách tường thuật của truyền thông và rút tỉa kết luận cho chính mình.

AI ĐÁNH AI?

Vì số trang số chữ có hạn, xin tạm gác qua một bên việc Chính quyền Israel đơn phương nhường đất Gaza (được gọi là Dải Gaza hay Gaza Trip) cho dân Palestine, là người Á Rập, đa số theo Hồi giáo, sống tại khu vực Palestine. Chuyện ấy xảy ra năm 2005 và từ đó, lực lượng Hamas đấu tranh cho quyền độc lập của dân Palestine thực tế làm chủ Dải Gaza và còn tấn công lực lượng Fatah cũng của dân Palestine tại miền Tây của sông Jordan, gọi là Tây Ngạn hay West Bank.

Hai lực lượng đấu tranh của dân Palestine là Hamas và Fatah đã từng nổ súng vào nhau vì Fatah có chủ trương ôn hòa và muốn tiến tới độc lập qua việc đàm phán với Israel. Chính quyền Tel Aviv có thể hài lòng với tình trạng phân cực đó trong cộng đồng Palestine, cho tới đầu năm nay khi hai lực lượng này hòa giải và muốn kết hợp hành động.

Thế rồi, ngày 12 Tháng Sáu vừa qua, ba thiếu nhi Do Thái bị bắt cóc và hạ sát tại vùng Hebron ở Tây Ngạn. Hôm sau Israel kết án Hamas là có nhúng tay vào vụ này. Ngày 14 Tháng Sáu, lực lượng Hamas bèn khai pháo, bắn ba hỏa tiễn vào vùng Hof Ashkelon của dân Do Thái. Ngày tám Tháng Bảy, Israel phát động chiến dịch "Operation Protective Edge" và ra lệnh trưng binh lực lượng trừ bị để ứng chiến. Hamas lập tức bắn hỏa tiễn tầm xa vào thủ đô Tel Aviv và chiến tranh bùng nổ....

Khi vụ bắt cóc xảy ra, có năm tổ chức Á Rập Hồi giáo ra tuyên ngôn xác nhận trách nhiệm hay công trạng rồi lại phủ nhận. Lực lượng thứ sáu là Hamas thì không nhận trách nhiệm mà kêu gọi "intifada" là nổi dậy, lần thứ ba.

Năm tổ chức Á Rập Hồi giáo đó có tên tuổi xa lạ với nhiều người tại Hoa Kỳ hay nơi khác. Đó là 1) Dawlat al-Islam, một chi nhánh của lực lượng "Quốc gia Hồi giáo tại Iraq và Đông phương (Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL) tại Hebron; 2) Tiểu đoàn Giải phóng Hebron (Liberators' Battalion of Hebron), một nhóm Palestine vừa mới nổi lên; 3) Lữ đoàn Thánh chiến Toàn cầu (Brigades of Global Jihad) một nhóm xưng tên lạ hoắc; 4) Lữ đoàn Tuẫn đạo Al Aqsa (Al Aqsa Martyrs' Brigade) một lực lượng võ trang liên hệ đến tổ chức Fatah tại vùng Tây ngạn; 5) sau cùng là Lữ đoàn Hezbollah (Hezbollah Brigades), một lực lượng võ trang Hồi giáo thoát thai từ tổ chức Hezbollah tại Lebanon do Iran và Syria yểm trợ.

Lực lượng thứ sáu chính là Hamas. Hamas cũng được Iran và Syria yểm trợ bằng tiền bạc và võ khí với sự cộng tác của Hezbollah được Iran và Syria hậu thuẫn tại nước Lebanon ở phía Bắc .

Nói về võ khí thì hoả tiễn tầm xa được Hamas sử dụng xuất phát từ kỹ thuật Trung Quốc, do Iran khai triển, cải tiến và sản xuất rồi đưa cho Syria chế biến và chuyển dần qua xứ Susan vào Dải Gaza cho Hamas ráp chế, đưa qua các địa đạo và cất giấu trong khu dân cư.

Qua gần 400 chữ ở trên, ta thấy ra sự can dự của nhiều quốc gia và tổ chức võ trang hay quân chính (đấu tranh chính trị và quân sự) của khuynh hướng Hồi giáo quá khích ở chung quanh xứ Israel của dân Do Thái. Tại vùng Trung Đông, dân Do Thái là thiểu số tuyệt đối giữa một biển người Á Rập Hồi giáo, đằng sau còn có dân Hồi giáo của sắc tộc Ba Tư tại xứ Iran. Và ở xa hơn, Trung Quốc với Liên bang Nga cũng chẳng là vô can, hai nước này đã cố che chở và yểm trợ Syria cùng Iran để gây lúng túng cho các nước Tây phương.

Vì vậy, vụ Gaza không đơn giản là cuộc chiến bất cân xứng giữa quốc gia Irael chống lực lượng võ trang Hamas. Vì định nghĩa "ai đánh ai", người Việt chúng ta nên liên tưởng đến cuộc chiến nửa thế kỷ về trước giữa Chính quyền Việt Nam Cộng Hoà tại Sàigon và các nhóm du kích được chúng ta gọi là "Việt cộng" nhưng được truyền thông cùng dư luận Mỹ hiểu lầm là của một lực lượng nổi dậy xuất phát từ miền Nam, gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam.

BỐI CẢNH QUỐC TẾ

Ngoài các nước liên hệ, kể cả những kẻ ném đá giấu tay, nhiều quốc gia khác cũng quan tâm đến vụ Gaza.

Sáng ngày 15 Tháng Bảy, Chính quyền Ai Cập (Egypt) đề nghị giải pháp ngưng bắn giữa Israel và Hamas, Chính quyền Israel đồng ý và tạm hưu chiến, nhưng Hamas từ chối và nã pháo. Việc hưu chiến không thành và chiến tranh tiếp tục. Sau đó, có tin là Chính quyền Qatar và Turkey (Thổ Nhĩ Kỳ, người Thổ, theo Hồi giáo) cũng muốn đứng ra dàn xếp. Trong khi ấy, Hoa Kỳ kêu gọi tự chế.

Ai Cập là nước Á Rập Hồi giáo mà lại là đồng minh của Israel. Các tướng lãnh tại thủ đô Cairo không yên tâm với việc lực lượng Hamas dùng khu vực Sinai của Ai Cập làm nơi chuyển vận võ khí vào Dải Gaza. Nếu các lực lượng Hồi giáo quá khích mà từ Dải Gaza gây loạn vào bán đảo Sinai thì chính Ai Cập sẽ vất vả. Hamas thì không tin các tướng lãnh Ai Cập vì họ lật đổ Chính quyền của tổ chức Huynh đệ Hồi giáo Muslim Brotherhood, một tổ chức quá khích đã đỡ đầu cho Hamas và từ xưa đã là nguồn tư tưởng cực đoan cho các lãnh tụ Hamas.

Ngoài Ai Cập, hai nước Hồi giáo chung quanh là Qatar và nhất là Turkey cũng muốn mở rộng ảnh hưởng trong khu vực, mà chưa chắc đã được Israel tin tưởng. Dù Turkey là thành viên của Minh ước NATO, và đồng minh của Hoa Kỳ, nhưng có những tính toán riêng về quyền lợi và vẫn duy trì quan hệ với Hamas, chẳng khác gì tiểu vương quốc Qatar.

Đồng minh chiến lược nhất của Israel là Hoa Kỳ thì bận chuyện khác ở nhà nên cũng chỉ có thể tuyên bố chung chung theo kiểu nước đôi. Việc Chính quyền Barack Obama từ chối can thiệp vào cuộc nội chiến tại Syria từ năm ngoái và còn muốn hòa hợp hòa giải với Iran khiến Chính quyền Israel của Thủ tướng Benyamin Netanyahu không mấy yên tâm.

Nếu giải pháp ngưng bắn khó thành, thì người ta nghĩ sao về chuyện thắng bại?

ĐỊNH NGHĨA THẮNG BẠI

Quốc gia Israel có lãnh thổ nhỏ hẹp như lưỡi dao nhọn tại vùng Trung Đông sát biển Địa Trung Hải. Bên trong có hai khu vực sinh hoạt của người Palestine là Tây Ngạn và Dải Gaza. Bên ngoài là các nước Hồi giáo, hoặc "ôn hoà" mà bất ổn như Lebanon, Egypt và Jordan, hoặc quá khích như Syria hay Iran.

Với Chính quyền Israel, vết ung nhọt từ Dải Gaza chỉ là trung tâm xuất phát đặc công và hỏa tiễn nhắm vào sự tiêu hao lực lượng của dân Do Thái. Hậu phương lớn của Hamas và các lực lượng võ trang Hồi giáo là các quốc gia khác. Thẩm định về lẽ chính danh hay chính nghĩa của cuộc chiến là truyền thông Á Rập và báo chí Tây phương. Truyền thông Á Rập có sự chọn lựa của họ, báo thí Tây phương thì muốn cầu hòa với dân Palestine như tại Âu Châu. Chuyện Israel lập quốc trên đất Palestine là tác phẩm của các cường quốc Âu Châu từ sau Thế chiến II, chứ không là ý đồ của Hoa Kỳ. Nhiều người Mỹ thì ít hiểu chuyện mắc mứu ở xa, về cả không gian lẫn thời gian, nên khó thẩm định được sự thể.

Khi ấy, bài toán sinh tử của Israel lại tái diễn: làm sao mưu cầu hòa bình và sống chung nếu không thuyết phục các đối thủ về lẽ thắng bại của việc dụng binh? Hỏi cách khác, thế nào là chiến thắng trong lới đánh để cầu hòa?

Trước hết, Chính quyền Israel không thể tàn sát hay trục xuất mọi người Palestine ra khỏi Dải Gaza.

Về chính trị, các đại biểu của dân Palestine trong Quốc hội Israel cũng chẳng thể kêu gọi sự tự chế của thiểu số cực đoan trong cộng đồng mình. Còn lực lượng Fatah và Chính quyền của "Quốc gia Palestine" do Tổng thống Mahmoud Abbas lãnh đạo thì chẳng có thực lực, mang tiếng tham ô và đầu hàng Do Thái và bị lực lượng Hamas tấn công từ cánh hữu.

Về quân sự, cho tới nay, Israel chỉ có giải pháp không tập là bắn vào nơi xuất phát hỏa tiễn của Hamas và của các lực lượng võ trang khác. Đấy là giải pháp có tính chất bị động hơn là chủ động và đòi hỏi khả năng tình báo và kỹ thuật phòng không với một điều kiện chính trị là đừng giết dân lành Palestine. Dù bắn trúng 100 nơi mà lại phơi thây đàn bà con trẻ thì coi như thắng mà vẫn bại. Hãy nhìn hình ảnh của quốc tế về trận chiến Gaza, toàn những cô nhi quả phụ mếu máo đến mủi lòng!

Cho nên chuyện không tập trường kỳ ấy rất khó vì cả vạn võ khí loại tàn sát được đối phương chuyển qua đường hầm và yểm trong khu vực sinh hoạt dân sự.

Và chỉ cần Vòm Sắt bắt hụt một ám khí là kinh tế lẫn an ninh Israel bị chấn động. Cho tới nay, về lý thuyết thì mức thành công của hệ thống phòng không tối tân của Israel là từ 85 đến 90%. Nhưng có thành công đến 95% thì trong 100 hỏa tiễn cũng hụt mất năm cái!

Chiến tranh bất cân xứng là như vậy.... 

Đấy là lý do khiến Hamas và các lực lượng võ trang chống Do Thái từ chối ngưng bắn. Cùng lắm thì hưu chiến vài ngày để tải thương. Họ đạt thành quả chính trị là "châu chấu đá xe": là dám đương đầu với Chính quyền Israel.

Giải pháp còn lại của Isarel là thả toán, tung biệt kích vào Dải Gaza, đi truy lùng trong từng nhà, từng khu khố, tìm xuống các địa đạo và kho đạn của đối phương. Tức là tiến hành chiến tranh du kích trong thành phố, và bị phục kích trước sự kết án của công luận là "kẻ xâm lăng" và tàn sát dân Palestine....

_____________________________________

KẾT LUẬN Ở ĐÂY LÀ GÌ?

Chúng ta rất khó trung thực trình bày cuộc chiến tại Gaza hiện nay nếu không biết thực tế quốc tế của nội vụ  - và quên mất chuyện... Việt Nam!

(Dainamax xin đăng lại một bài trong Hồ Sơ Người-Việt tuần này để quý độc giả có cơ sở xét đoán chuyện Gaza.... Hồ Sơ Người-Việt là loại bài dài, quãng hai ngàn chữ, trình bày bối cảnh sâu xa của loại tin tức thời sự dồn dập hàng ngày.)